జిమ్ రోన్ - జాగృతం చేసే ఒక ఆలోచన

జిమ్ రోన్ - భారతదేశానికి అవసరమైన, కానీ ఎవరికీ తెలియని ఒక 'ఫిలాసఫర్'

ఆయనొక గురువు కాదు, దేవుడు కాదు, ఆలోచనలను అమ్మకానికి పెట్టే మోటివేషనల్ స్పీకర్ అంతకంటే కాదు. ఆయనొక అరుదైన వ్యక్తి: సామాన్య ప్రజలు అసాధారణ జీవితాలను ఎలా నిర్మించుకోగలరో చాలా లోతుగా ఆలోచించిన వ్యక్తి... ఆ ఆలోచనలనే తన జీవితమంతా చాలా స్పష్టంగా చెబుతూ వచ్చిన వ్యక్తి.

భారతదేశంలో ఫిలాసఫీకి ఎప్పుడూ కొరత లేదు. భగవద్గీత నుంచి చాణక్యుడి అర్థశాస్త్రం దాకా, వివేకానందుడి అగ్నిజ్వాల నుంచి ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం గారి నిశ్శబ్ద సంకల్పం దాకా - జీవితం, దాని పరమార్థం గురించి ఎలా ఆలోచించాలో ఇక్కడ ఎప్పుడూ ఒక స్పష్టమైన అవగాహన ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, అమెరికాలోని ఐడహో రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక సామాన్య రైతు కొడుకు మాటల్లో కనిపించే ఒక ప్రత్యేకమైన వివేకం మరెక్కడా ఇంత స్పష్టంగా కనిపించదు. అది విశ్వం గురించిన జ్ఞానం కాదు. దేవుడి గురించిన చర్చా కాదు. ఉన్న సాధారణ పరిస్థితుల మధ్య, పరిమిత వనరులతో, ప్రస్తుతం ఎక్కడున్నామో అక్కడి నుంచే... క్రమశిక్షణతో, స్పష్టమైన ప్రణాళికతో ఒక అర్థవంతమైన జీవితాన్ని ఎలా గడపాలనే ఆచరణాత్మక ఫిలాసఫీ అది.

ఆయన పేరు జిమ్ రోన్. 1930లో పుట్టి, పేదరికంలో పెరిగి, కాలేజీలో చేరిన ఏడాదికే చదువు మానేశాడు. పాతిక ఏళ్లు వచ్చేసరికి జేబులో డబ్బుల్లేక, ఇంటి అద్దె కూడా కట్టలేని స్థితికి చేరుకున్నాడు. అదేమీ నాటకీయమైన పరాజయం కాదు -

చాలామందికి లోలోపల అనుభవమయ్యే ఒక నిశ్శబ్దమైన, నెమ్మదిగా కుంగదీసే పరిస్థితి. ఆ సమయంలో ఆయన మెంటార్ ఒక ప్రశ్న అడిగాడు, అది ఆయనలో ఏదో తలుపులు తెరిచింది: "నీకు కావాల్సినవి నీ దగ్గర ఎందుకు లేవు?" ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికే క్రమంలోనే రోన్ తన తర్వాతి యాభై ఏళ్ల జీవితాన్ని గడిపాడు - కేవలం తన కోసం కాదు, వినడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి కోసం. అమెరికాలో పర్సనల్ ఫిలాసఫీ గురించి అత్యంత సుదీర్ఘకాలం మాట్లాడిన వ్యక్తుల్లో ఒకరిగా ఆయన నిలిచిపోయాడు. 2009లో ఆయన కన్నుమూసే వరకు, దాదాపు ముప్పై ఏళ్ల పాటు సెమినార్ల ద్వారా లక్షలాది మందికి దిశానిర్దేశం చేశాడు.

"బడి చదువు మీకు బతుకుదెరువును ఇస్తుంది. సెల్ఫ్-ఎడ్యుకేషన్ మీకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది."

(Formal education will make you a living. Self-education will make you a fortune.)

— జిమ్ రోన్

ఒక యూట్యూబ్ క్లిప్ ద్వారానో, ఎవరో పంపిన కోట్ ద్వారానో, ప్రేరణ కలిగించే ఒక వాట్సాప్ ఫార్వార్డ్ ద్వారానో జిమ్ రోన్ పేరు మనం వినే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇందులో ఆకట్టుకునే విషయం ఏమిటంటే, ఆయన చెప్పిన విషయాలు ఎవరికీ తెలియని కొత్తవి కావు. అప్పటికే సగం తెలిసిన విషయాలనే, ఆయన ఎంతో స్పష్టతతో, నమ్మకంతో చెప్పిన విధానం... అస్పష్టమైన భావాలను ఆచరణాత్మక ఆలోచనలుగా మార్చేస్తుంది. అది చాలా అరుదైన వరం. నిజం చెప్పాలంటే, ఫిలాసఫీ చేయాల్సిన అసలు పని కూడా అదే.

ఆయన ఆలోచనలు ఇక్కడ ఎందుకు భిన్నంగా అనిపిస్తాయి

భారతీయ మధ్యతరగతి అనుభవాలనే తీసుకుంటే... కష్టపడి చదువుతారు, పరీక్షల్లో పాసవుతారు, ఒక ఉద్యోగం సంపాదిస్తారు, కుటుంబాన్ని పోషిస్తారు - అలా మూడు పదుల వయసు వచ్చేసరికి ఇలా అనిపిస్తుంది: జీవితం అంటే ఇంతేనా? ఒక జీవితాన్ని నిర్మించుకున్నానా, లేక కేవలం ప్రతిరోజూ ఓ తంతుగా జీవిస్తున్నానా? జిమ్ రోన్ ఇలాంటి అంతర్మథనాన్ని వెంటనే గుర్తించేవాడు. కేవలం 'బతికి ఉండటానికి', 'నిజంగా జీవించడానికి' మధ్య ఉన్న అగాధంగా ఆయన దీన్ని అభివర్ణించాడు. దీనికి ఆయన దగ్గర ఒక కచ్చితమైన సమాధానం ఉంది - అది ఏదో థెరపీ కాదు, ఆధ్యాత్మికత కాదు, ఉద్యోగం మారడం అంతకంటే కాదు. కేవలం ఇది మాత్రమే: మీ ఉద్యోగం కోసం మీరు పడే కష్టం కన్నా, మీ కోసం, మీ వ్యక్తిత్వ నిర్మాణం కోసం ఎక్కువ కష్టపడండి.

పిల్లలను పోటీ పరీక్షల కోసం సిద్ధం చేయడానికి శక్తినంతా ధారపోస్తూ... వారి స్వభావాన్ని, అలవాట్లను, లేదా భవిష్యత్తు ఎంపికలను ఎలా మలచుకోవాలో నేర్పడానికి ఏమాత్రం సమయం కేటాయించని ప్రస్తుత సంస్కృతిలో, ఆయన చెప్పిన ఈ ఆలోచన ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవంలా అనిపిస్తుంది. రోన్ చదువుకు వ్యతిరేకి కాదు. ఆయన నేర్చుకోవడాన్ని తీవ్రంగా సమర్థిస్తాడు - కానీ ఆ రెండింటి మధ్య ఒక స్పష్టమైన గీత గీశాడు. బడి మిమ్మల్ని ఒక వృత్తికి సిద్ధం చేస్తుంది. కానీ చదవడం, ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవడం, ప్రభావం చూపే విషయాలను జాగ్రత్తగా ఎంచుకోవడం - ఇవి మిమ్మల్ని జీవితానికి సిద్ధం చేస్తాయి.

"మీరు ఎక్కువగా గడిపే ఐదుగురు వ్యక్తుల సగటు రూపమే మీరు."

(You are the average of the five people you spend the most time with.)

— జిమ్ రోన్

ప్రతి కుటుంబాన్ని తొలిచివేసే ఆలోచన

ఆయన ఆలోచనలన్నింటిలో, సమాజానికి అత్యంత అవసరమైన, కాస్త అసౌకర్యంగా అనిపించే విషయం - 'సాహచర్యం' గురించి ఆయన చెప్పిన పాఠం. "మీరు ఎక్కువగా మీ సమయాన్ని గడిపే ఐదుగురు వ్యక్తుల సగటు రూపమే మీరు," అని ఆయనన్నాడు. భారతదేశంలో చాలామంది తమ చుట్టూ ఉండే ఆ ఐదుగురిని ఎంచుకోరు. కుటుంబం, బంధువులు, ఇరుగుపొరుగు, కులం - ఈ వలయాలు వారసత్వంగా వస్తాయి కానీ, ఎంచుకున్నవి కావు. అయితే వారిని వదిలేయమని రోన్ చెప్పడం లేదు. కానీ ఆ వలయాల పట్ల ఎరుకతో ఉండమని అంటున్నాడు. ప్రతిరోజూ చుట్టూ ఉన్న వ్యక్తుల నుంచి ఎలాంటి విలువలని, ఆశయాలని, పరిమితులని అరువు తెచ్చుకుంటున్నారో గమనించమంటున్నాడు. ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం కాస్త ఇబ్బందికరంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని గురించి ప్రశాంతంగా ఆలోచించడం చాలా అవసరం.

సమయం విషయంలోనూ ఆయన అంతే సూటిగా ఉండేవాడు - మనలో చాలామంది సమయాన్ని అనంతమైనదిగా భావిస్తుంటారు. కల్ హో నా హో అని కవితాత్మకంగా పాడుకుంటారు, కానీ రోన్ దాన్ని ఆచరణాత్మకంగా చూశాడు. ఆయన డైరీలు రాసేవాడు. రోజువారీ సమయాన్ని లెక్కగట్టేవాడు. ఆత్మపరిశీలన లేని జీవితం అనేది కేవలం ఆటోపైలట్‌లో నడుస్తున్న జీవితం లాంటిదని ఆయన నమ్మాడు. అంటే దానర్థం, ఆ జీవితాన్ని ఇంకెవరో డిజైన్ చేస్తున్నారని. "మీరు నేర్చుకునేది కేవలం జ్ఞానాన్ని పెంచుకోవడానికి మాత్రమే పరిమితం కాకూడదు. అది ఆచరణకు దారితీయాలి," (Don't let your learning lead to knowledge. Let your learning lead to action.) అని ఆయనన్నాడు. ఆ ఒక్క వాక్యం చాలు, ఆయన రాసిన ఏ పుస్తకం కొనుక్కున్నా దానికి న్యాయం చేయడానికి.

మోటివేషనల్ స్పీకర్ కాదు - నిత్య జీవిత ఫిలాసఫర్

ఇక్కడ ఒక విషయం కొంచెం జాగ్రత్తగా గమనించాలి. ఎందుకంటే నేటి సమాజంలో "మోటివేషనల్ స్పీకర్" అనే పదానికి కాస్త అనుమానాస్పదమైన పేరుంది - అది ఒకరకంగా నిజమే. ఖరీదైన సెమినార్లలో అరువు తెచ్చుకున్న ఉత్సాహాన్ని అమ్ముతూ, తమ మాటలతో ప్రేక్షకులను 48 గంటల పాటు ఉద్వేగానికి గురిచేసి, ఆపై జీవితకాలంలో ఎలాంటి మార్పూ తీసుకురాలేని ఎందరో స్టేజ్ పెర్ఫార్మర్లను మనం చూస్తుంటాం. జిమ్ రోన్ దానికి పూర్తి విరుద్ధం. ఆయన చాలా నెమ్మదిగా, ఆచితూచి, కొన్నిసార్లు ఎలాంటి భావోద్వేగం లేకుండా మాట్లాడేవాడు. ఆయన అరిచేవాడు కాదు. ఎమోషన్‌ను సృష్టించడానికి మ్యూజిక్, లైటింగ్‌లను వాడేవాడు కాదు. కొందరు మనుషులు అర్థవంతమైన జీవితాలను ఎలా నిర్మిస్తారు, ఇతరులు ఎందుకు విఫలమవుతారు అనే దానిపై... పూర్తి వాక్యాలతో, స్పష్టమైన లాజిక్‌తో ఆయన తన ఆలోచనలను బయటకు చెప్పేవాడు.

ఆయన ఫిలాసఫీలో ఎలాంటి మ్యాజిక్ లేదు. విజువలైజేషన్ బోర్డులు లేవు. విశ్వం మనకోసం పనిచేస్తుందనే భ్రమలు లేవు. కేవలం ఆయన పదే పదే తిరిగొచ్చే నాలుగు మూలస్తంభాలు మాత్రమే ఉన్నాయి: మీ జీవితానికి మీరే బాధ్యత తీసుకోండి; నేర్చుకోవడం ఎప్పటికీ ఆపొద్దు; చుట్టూ ఉండే వాతావరణాన్ని జాగ్రత్తగా ఎంచుకోండి; అన్నింటికంటే ముందు ఆలోచనా విధానాన్ని (philosophy) నిర్మించుకోండి, ఎందుకంటే ఆలోచనలే తర్వాతి పరిణామాలను నిర్ణయిస్తాయి. ఇవి అమెరికన్ ఐడియాలు కావు. చెప్పాలంటే ఇవి ఆధునిక ఆలోచనలు కూడా కావు.

"పరిస్థితులు మరింత సులువుగా ఉండాలని కోరుకోకండి. మీరే మరింత మెరుగ్గా మారాలని కోరుకోండి. తక్కువ సమస్యలు ఉండాలని కోరుకోకండి. ఎక్కువ నైపుణ్యాలు కావాలని కోరుకోండి."

(Don't wish it were easier. Wish you were better. Don't wish for fewer problems. Wish for more skills.)

— జిమ్ రోన్

ఎక్కడ మొదలుపెట్టాలి?

ఇంతవరకు జిమ్ రోన్‌ను చదవకపోయినా, వినకపోయినా... ఆయన పుస్తకాలతో కాకుండా ఆయన రికార్డెడ్ లెక్చర్లతో (వాటిలో చాలావరకు ఉచితంగానే దొరుకుతాయి) ప్రారంభించడం ఉత్తమం. రుతువుల గురించి ఆయన మాట్లాడే విధానం వినండి: జీవితం కూడా వ్యవసాయం లాంటిదేనని, అది విత్తనాలు చల్లడం, పోషించడం, కోత కోయడం, విశ్రాంతి తీసుకోవడం లాంటి చక్రంలో తిరుగుతుందని వివరిస్తాడు. నాటే రుతువులో కోతను ఆశించడమే మనుషులు చేసే అతిపెద్ద తప్పు అని చెబుతాడు. రైతుల నుంచి ప్రొఫెషనల్స్‌గా మారిన సమాజానికి, ఈ ఉదాహరణ ఒక ఊహించని బరువైన సత్యాన్ని మోసుకొస్తుంది.

ఆ తర్వాత ది ఆర్ట్ ఆఫ్ ఎక్సెప్షనల్ లివింగ్ లేదా సెవెన్ స్ట్రాటజీస్ ఫర్ వెల్త్ అండ్ హ్యాపీనెస్ పుస్తకాలను చదవండి - అందులోని వ్యూహాల కోసం కాదు, వాటి వెనక ఉన్న ఆయన ఆలోచనా స్థాయి కోసం. ఆ రెండు పుస్తకాలు పూర్తి చేశాక, సాధారణ సెల్ఫ్-హెల్ప్ పుస్తకాలు చదివినప్పుడు వచ్చే ఒక తాత్కాలికమైన, డొల్ల ఉత్సాహం మీకు కలగదు. బదులుగా మీ పట్ల మీరు ఇంకొంచెం నిజాయితీగా ఉన్నారనే భావన కలుగుతుంది. బహుశా, దాని విలువే ఎంతో ఎక్కువ.

జిమ్ రోన్ జీవితాలను సమూలంగా మార్చేస్తాడని ఎవరూ కచ్చితంగా చెప్పలేరు - జీవితాలను మార్చేస్తామనే వాదనలు ఎప్పుడూ అనుమానాస్పదమే. కానీ ఆయన ఆలోచనలకు పదును పెడతాడు. ప్రతి సంవత్సరం తీసుకునే నిర్ణయాల్లో, ఎటు వెళ్తున్నాం, ఎందుకు వెళ్తున్నాం అని చేసుకునే ప్రతి అంతర్గత సంభాషణలో... నిర్ణయాలను సమీక్షించుకునేలా, ప్రశ్నించుకునేలా కొన్ని స్పష్టమైన ప్రశ్నలను ఆయన అందిస్తాడు. అందుకే ఆయనొక ప్రవక్తగానో, గురువుగానో కాకుండా... ఒక జాగ్రత్తైన, ఉదారమైన ఆలోచనాపరుడిగా చదవదగిన వ్యక్తిగా ఆయనను చూడవచ్చు. చాలామంది ఆలోచనల కంటే ఆయన ఆలోచనలు కాలపరీక్షకు నిలిచాయి. ఆయన చనిపోయిన పదిహేనేళ్ల తర్వాత కూడా, ఈ ప్రపంచపు రొదను చీల్చుకుంటూ ఆయన గొంతు ఇప్పటికీ ఒక అసాధారణమైన, ప్రశాంతమైన అధికారంతో వినిపిస్తూనే ఉంది.

ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే మీకు అగ్నిని అమ్మే ఈ ప్రపంచంలో, ఆ అగ్నిని నిలకడగా ఎలా కాపాడుకోవాలో నేర్పే ఒకరిని వెతుక్కోవడం చాలా ముఖ్యం.

(In a world that sells you fire every morning, it is worth finding someone who teaches you to tend it.)